• 5386
  • 45
  • 3
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Отаншылдық рух – Алаш қазынасы


Ежелден еркіндік аңсаған ер қазақтың ұрпағы, біздердің бостандық, тәуелсіздік ұғымдарын терең қадірлеуіміз бен халқымыздың ұлт-азаттық күресін ғасырлар қойнауында қалдырмауымыз үшін ұрпақтар сабақтастығын жалғастырып, тарихи мұрамызды зерттеп насихаттауымыз міндетті. Себебі Қазақстан Тәуелсіздігінің 20-жылдығы қарсаңында халқымыз бастан кешірген әр түрлі кезеңдердегі ұлт-азаттық қозғалысының маңызын арттыра түсіріп, еркіндіктің ауыр тарихи сындар арқылы келгендігін жастардың арасында кеңінен айтылуы маңызды.

Біз үшін, яғни жас ұрпақ үшін мұрат етілген тек бір ғана қызмет бар. Бұл – тәуелсіздікті қорғау, оның шаңырағын биіктету және шайқалтпау. Ұлттық намысқа ие болу және білім-ғылымды игеру осыған жетудің амалы. Ұлттық намыстың үлгі-өнегесін Алаш қозғалысының қайраткерлері көрсетті десек қателеспеспіз.

Қарама-қайшылығы мол тарихи кезеңде, империялық отарлау мен қан түстес саясаттың тоғысында қазақ сахарасында қоғамдық-саяси пассионарлық феномен дүниеге келді. Қазақ халқының келешек тағдырын анықтап, ұлттық мәселелерді саяси күрестің күн тәртібіне қойып, соның жолында жеке бастарын құрбандыққа шалған «алашордалықтар» отаншылдықтың ең биік көрінісі ретінде біз үшін үлгі-өнеге.

Өз заманының ұлт қаймағы болған тұлғаларды кеңестік құйтырқы саясат халық санасына бір жақты қылып көрсетпекші болғанымен, ұлт жүрегінде кімнің кім екенін басынан-ақ анықтап қойған болатын. Олар жастайынан ұлтшыл, жинаған білім қазынасын халыққа таратуды өздеріне борыш санаған және осы ойларын іспен дәлелдеген қазақтың ұлдары еді. Алаш идеясы қазақ даласындағы шашыраңқы жүрген ұлтжандылардың басын біріктірді және жігерлі де, жүйелі жұмыс жасауға итермеледі.

Қорытындысында еркін дем алуымызға алаштықтар өз заманында мәңгі өшпес қызметтер жасады, тарих қойнауына терең үңілмей осыларға қысқаша тоқталсақ...

 

Біріншіден, өздерінің қоғамдық-саяси сахнадағы белсенді іс-қимылдары арқылы Орта Азияның басқа ұлттары мен орыс мемлекетінің құрамындағы түркі тілдес халықтардан қазақтың бөлек ерекше ұлт екендігін Ресей империясы мен Кеңестердің басшылығы алдында танытты, яғни жан-жақты салада халық атынан ұлттық позициясын ресми түрде білдіре алды. Қарқаралы петициясы, «Қазақ» газетінің қызметі, «Алаш» партиясының, кейіннен Алашорда үкіметінің құрылуы, т.б. этносаяси элитаның және бұқара халықтың араласуымен саяси процестердің жүзеге асуы ұлттың одан әрі өзін-өзі саяси идентификациялануына алып келді. Алаштықтардың ой пікірлерін негізге ала отырып, халық бостандық рухымен сусындалды.

 

Екіншіден, олардың саяси қайраткерлiгiнiң ең жауапты және шешуші кезеңі деп қазақ мемлекеттiгiнiң негiзiн қалаудағы 1920 жылдың тамыз айындағы «Қазақ кеңестік Автономиясын құру туралы» Декреттің дүниеге келуін айта аламыз. Осы бағытта алаштықтар дипломатиялық,  картографиялық, этнографиялық және құжаттамалық ауқымды жұмыс атқарды.  Бұл құжаттың тарихи маңызы орасан зор, Кеңес үкіметі көшпелі халықты бөлек автономиялық субъект ретінде рәсімдеп мойындады. Сонымен қатар ең бастысы, қазақ даласының шекарасы белгіленді.

 

Үшіншіден, қазақ зиялылары Шығыстың ғана емес, бүкіл Батыстың тарихын, рухани мәдениетін терең түрде игере отырып, оларды өз ұлтының мүддесі тұрғысында қорыта білген ХХ ғасырдағы қазақтан шыққан ойшыл-философтары, ағартушылары болды. Фундаменталдық және гуманитарлық ғылымдардың қазақ даласында дамуына және бүкіл ағарту жүйесіне көп дәрежеде ықпалын жасады. Қазақ елінің экономикалық жай-күйін, шаруашылығын, тарихын, этнографиясын, тұрмыс-салтын, материалдық және рухани мәдениетін зерттеу бағытында кейінгі ұрпақ үшін мирас қылып көптеген зор еңбектер қалдырды.

Бұл қазақ елінің азаттығын аңсаған Алаш ардақтыларының қызметінің бір мысалдары ғана. Басым көпшілігі оқу орнын кеше ғана бітіріп, ұлт қамын ойлап, қоғамдық-саяси қызметке тікелей араласып, жаппай репрессияға ұшыраған жас зиялыларды қалай қастерлесек тарих алдындағы борышымызды атқара аламыз деген ойлар жиі-жиі толғандырады. Біз екінші дүниежүзілік соғыста Отан үшін қызыл әскердің қатарында қасық қаны қалғанша шайқасқан аталарымызды қалай қастерлесек, «Алаш» қозғалысының құрбандарын да қадірлеу біз, яғни жас ұрпақ үшін парыз болуы қажет. Жастайымыздан өзімізді олардың тұлғалық қасиеттерін, өмірлік қағидаттары мен азаттық жолындағы күресін үлгі етіп тереңнен тәрбиелесек, қоғамымыздың әдетіне айналған кейбір дерттердің алдын-алуға болады.

 

Халқымыздың қажырлы еңбегінің арқасында әлеуметтік әл-ауқатымыз артып, инновациялық даму жолына түскен тұстамыз. Ұлт болып ұйысып алдымызға қойған мақсаттарға жетуде қастерлі тәуелсіздіктің құны жолындағы құрбандарын ұмытпай, оларды үлгі ету арқылы күш-қайратқа және рухани бірлікке ие бола аламыз. Алаш ардақтыларының аманатын ұлықтау мақсатында жастар жұмылып, түрлі маңызды іс-шараларды ұйымдастыруды жоспарлап отырмыз.

 
Арнольд Haberych
.......................
4 ноября 2011, 13:01
2335

Загрузка...

Комментарии

Отаншылдыққа тәрбиелейтін 101.4 FM толқынында "Астана" радиосымен бірлескен "Елім менің" жаңа радиожобамыз ашылды. Желтоқсан айында Алматыдағы Ахмет Байтұрсынов атындағы мұражайда Ахмет бабамызға арналған кеш өтеді

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Я был удивлён, что в Азербайджане есть Казахский район

Я был удивлён, что в Азербайджане есть Казахский район

Мне как казаху по национальности очень хотелось туда попасть. Оказалось, что климат там намного суровей и люди, говорят, суровые и воинственные. Казах – город на западе Азербайджана...
alidimash
18 қаң. 2017 / 21:50
  • 30711
  • 18
Многочасовые очереди, смерти в ЦОНах: почему вопросы об этом ставят парламентариев в тупик?

Многочасовые очереди, смерти в ЦОНах: почему вопросы об этом ставят парламентариев в тупик?

Ожидали ли депутаты Мажилиса всего этого? Как планировали этот процесс регистрации, и обсуждали ли его, прежде чем одним нажатием кнопки принять нормы с такими абсурдными временными рамками?
openqazaqstan
17 қаң. 2017 / 14:32
  • 5106
  • 22
Астана глазами алматинских девушек. Как при таких погодных условиях можно выжить?

Астана глазами алматинских девушек. Как при таких погодных условиях можно выжить?

В спальных районах, и в высотных домах сквозь стены слышно завывание ветра. В особенности ночью. Такие звуки, я слышала, пожалуй, только по телевизору, в фильмах про метель.
Naomi_K
20 қаң. 2017 / 12:36
Сильное ДТП произошло в Алматы на Тимирязева-Байзакова

Сильное ДТП произошло в Алматы на Тимирязева-Байзакова

NoComment (c) Официальный слоган EuroNews. Катастрофа на алматинской утренней трассе началась с того, что водители «Ниссана» и микровена ожидали сигнала светофора на запад по Тимирязева...
ibestreporter
17 қаң. 2017 / 22:52
  • 3917
  • 5
Вейпинг безопасен? Эндрю Холл из США тоже так считал, пока что-то не пошло не так

Вейпинг безопасен? Эндрю Холл из США тоже так считал, пока что-то не пошло не так

Эндрю Холл из США считал, что вейпинг безопасен и усиленно убеждал в этом близких. Но как-то раз что-то пошло не так. Это результат взрыва хипстерского устройства - выбило 7 зубов + ожоги и раны...
Maxambet
17 қаң. 2017 / 16:28
  • 4007
  • 52
Это поколение просрет страну. 20-летняя молодежь представляет из себя сказочных эльфов

Это поколение просрет страну. 20-летняя молодежь представляет из себя сказочных эльфов

Смотря в очередные пустые глаза вчерашнего студента, приходящего устраиваться на первую работу страшно становится. Потому что сравниваю с теми же китайскими студентами, которые готовы выгрызать себе мечту.
mbaitykov
18 қаң. 2017 / 11:34
Становится хуже, но как-то постепенно. Беднеем, но тоже как-то не разом

Становится хуже, но как-то постепенно. Беднеем, но тоже как-то не разом

Помню, когда я уезжал и Казахстана, тут было довольно прилично, даже не смотря на то, что жить было невыносимо. Но прилично так. Мусора было меньше. Дороги чистили, вони почти не было. Да и в остальном тоже норм.
shootnix
18 қаң. 2017 / 12:49
  • 3787
  • 35
Любимый Тайланд. Правящий король называет Паттайю «черным пятном на репутации страны»

Любимый Тайланд. Правящий король называет Паттайю «черным пятном на репутации страны»

Тайланд мы впервые посетили в декабре 2012 года. Полученные эмоции настолько были яркими, что в конце 2015 года мы решили еще разок слетать в Тайланд. Вспоминая Тай, первое о чем я думаю - горячий...
zhainar_d
17 қаң. 2017 / 11:11
  • 3635
  • 24
Разрубить сирийский узел. Казахстан как миротворец сделает невозможное?

Разрубить сирийский узел. Казахстан как миротворец сделает невозможное?

Только что в Астане начались межсирийские переговоры. Событие это примечательно не столько содержанием и ожидаемыми результатами, а самим фактом.
openqazaqstan
вчера / 13:35
  • 2590
  • 9