• 47014
  • 59
  • 16
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Иоганн Гутенберг жаңалығының тарихи тағылымы

Баспа кітап дүниеге келгеннен бергі уақытта адамзат қарыштап алға басты. Бір елдің табысы екінші елге баспа кітап арқылы тезірек жететін болды. Кітап көпшіліктің игілігіне айналды, әлеуметтік маңызы артты, бұдан былай ат төбеліндей азшылықтың игілігі болудан қалды.

XV ғасырдың тамаша перзенті, неміс өнертапқышы Иоганн Гутенбергтің (1400-1468) ерлігін, оның адамзат өркениеті алдындағы еңбегін толық түсініп алу үшін алдымен полиграфиялық өндіріс процесінің мән-жайына қанығып алуымыз керек.

Шығыңқы баспа формасын жасауға алғашында ағаш формасы жұмсалды. Гутенберг қағаз материалдың ерекшелігіне қарай ыңғайлап, жетілдіріп, баспа станогын жасады. Май сығу, шарап жасау ісінде қолданылатын станоктардың тиімді жерлері пайдаланылды. Гутенбергтің негізгі табысы бұл емес. Ол терім формасының мәтінді жаңғыртып көбейту тәсілін ойлап тапты. Осы тәсіл арқасында, біріншіден, баспа формасын жасау жұмысы жеңілдеді. Бұл форма алдын-ала терілген элементтерден - литералардан түзілетін болды. Литера материалдың бір ғана баспа формасын жасауға ғана емес, түрлі-түрлі басқа да формалар жасауға ыңғайланған. Екіншіден, терім кезінде жіберілетін қатені түзету жолын оңайлатты. Үшіншіден, терім жазу ісін бір қалыпқа түсіріп, түпнұсқаны айнытпай жеткізуге мүмкіндік берді.

Бас кезінде Гутенберг шрифтілерді ағаштан жасап көрген. Кейін металдың беріктігін ескере отырып, оларды металдан жасайды. Металдарды әр түрлі қасиеттеріне қарай пайдаланған. Бір металл қатты, екіншісі жұмсақ. Алдымен болаттан басында шығыңқы бедері бар модель пуансон жасайды. Бұдан соң темір пуансонды жұмсақ, көнбіс металл - мысқа таңбасы түсетіндей етіп үстінен басады. Сөйтіп матрица жасалады. Матрица таңба түскен соң ойық болып шығады. Сол ойыққа оңай балқитын қорғасын мен қалайының құймасын әкеліп құяды. Литера осылай жасалған. Басында айнадағыша көрінетін теріс әрпі бар таяқша-литераны кассаның тиісті ұяшығына орналастыру қажет. Содан соң сөзді теру қажет. Теріп болған соң баспа станогынан таңба алуға болады.

Жоғарыда аталған тәсілді одан әрі дамытуға мүмкіндігі, тәжірибелі жұмысшылары мен жетілдірілген құралдарының жоқтығына қарамастан Иоганн Гутенберг 5 шрифт түрін құйып шығарған, Элий Донаттың латын тілінің грамматикасын, 36 және 42 жолдан тұратын Библияны басып шығарған.

Гутенберг басып шығарған Библияның алғашқы беті

Гутенберг өз еңбегінің мәнісін жақсы түсінді. Баспа кітап қоғамдық өмірдің бар қан тамырларына нәр болып құйыла бастады. Кітап - қоғамдық дамудағы адамзат мәдениетінің ұлы жаңалығы, баспа кітаптың көпшіліктің игілігіне айналуына себепші тұлғалардың бірі Гутенберг десек, әсте қателеспес едік деп ойлаймын.

Айнур Chandni
23 июля 2009, 22:43
1963

Загрузка...

Комментарии

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

Как мы «скидываемся» на красивую жизнь мажоров. Воровство пенсионных денег

Как мы «скидываемся» на красивую жизнь мажоров. Воровство пенсионных денег

Официальные спикеры КНБ РК рассказали о ходе расследования, раскрыв общественности схему, которую использовало руководство ЕНПФ для воровства 5 миллиардов тенге пенсионных накоплений.
openqazaqstan
13 янв. 2017 / 11:30
  • 14594
  • 16
10 лучших районов Алматы. Широкие улочки, частные дома, летом – красота!

10 лучших районов Алматы. Широкие улочки, частные дома, летом – красота!

Названия улиц: Садовый бульвар, Солнечный проезд. Красиво звучит не так ли? Прям, как в Москве... Уютные улочки и радующие глаз одноэтажные домики, тихо и свободно, нет динамики, движух и ажиотажа.
gelberdeuet
16 янв. 2017 / 14:45
  • 7380
  • 96
Наверное, я себя почувствовала человеком именно в Корее. Не в Казахстане

Наверное, я себя почувствовала человеком именно в Корее. Не в Казахстане

Если я останусь в Казахстане, то идти мне здесь некуда, пахать за копейки на госслужбе? Прожить всю жизнь в однокомнатной вместе с котом и мамой?
savira6
13 янв. 2017 / 9:44
  • 5532
  • 35
Айсулу Салгарина. Решил пойти в гости к той, что вызывает гордость за казахских девушек

Айсулу Салгарина. Решил пойти в гости к той, что вызывает гордость за казахских девушек

Прошло около 2 лет. За эти годы в моей жизни многое изменилось. И мне стало интересно, какие же изменения произошли в жизни тех, у кого я когда-то брал интервью...
DastanIskakov
14 янв. 2017 / 11:43
  • 4787
  • 5
Многочасовые очереди, смерти в ЦОНах: почему вопросы об этом ставят парламентариев в тупик?

Многочасовые очереди, смерти в ЦОНах: почему вопросы об этом ставят парламентариев в тупик?

Ожидали ли депутаты Мажилиса всего этого? Как планировали этот процесс регистрации, и обсуждали ли его, прежде чем одним нажатием кнопки принять нормы с такими абсурдными временными рамками?
openqazaqstan
17 янв. 2017 / 14:32
  • 4381
  • 20
Сейчас даже дяденьки и тетеньки в 20-27 лет живут с родителями. Безработица в Алматы

Сейчас даже дяденьки и тетеньки в 20-27 лет живут с родителями. Безработица в Алматы

Наверняка, все знают крылатую фразу Ленина "Кто не работает - тот не ест" В то время за безработицу осуждали, а кормили народ за счет предприятия - славные были времена, пусть я и застала их лишь...
DoZa
13 янв. 2017 / 9:54
  • 4317
  • 47
Вейпинг безопасен? Эндрю Холл из США тоже так считал, пока что-то не пошло не так

Вейпинг безопасен? Эндрю Холл из США тоже так считал, пока что-то не пошло не так

Эндрю Холл из США считал, что вейпинг безопасен и усиленно убеждал в этом близких. Но как-то раз что-то пошло не так. Это результат взрыва хипстерского устройства - выбило 7 зубов + ожоги и раны...
Maxambet
17 янв. 2017 / 16:28
  • 3082
  • 45
Сильное ДТП произошло в Алматы на Тимирязева-Байзакова

Сильное ДТП произошло в Алматы на Тимирязева-Байзакова

NoComment (c) Официальный слоган EuroNews. Катастрофа на алматинской утренней трассе началась с того, что водители «Ниссана» и микровена ожидали сигнала светофора на запад по Тимирязева...
ibestreporter
17 янв. 2017 / 22:52
  • 2880
  • 5
Временная регистрация: расскажу про «грабли» и «доступную информацию»

Временная регистрация: расскажу про «грабли» и «доступную информацию»

Есть такой феномен - «каскад доступной информации». Из-за него и весь сыр-бор с законом. Точнее из-за его игнорирования законотворцами. В который раз... Вот и получили социальный кипиш...
Aks_Ras
12 янв. 2017 / 15:56
  • 2473
  • 5