• 46212
  • 59
  • 16
Нравится блог?
Подписывайтесь!

Кітап және нарық

«Тұтынушы кітапты не үшін сатып алады?» деген қарапайым сұрақтың дәл сондай қарапайым жауабын табу қиын. Егер кітапты полиграфиялық өнім емес, сатып алу-сату операциясының объектісі етіп алсақ қана жауабын таба алатын сияқтымыз.

Оқырман қандай кітапты іздейді және ақшаны не үшін төлейді? Өте қарапайым жауап: ол кітаптағы ақпаратты, білімді сатып алады. Алайда, қазіргі заманда бұл ақпаратты бұқаралық ақпарат құралдарынан, интернет, лазерлік дисктерден ала алады. Басқа болжамы: оқу құралы емтихан және сынақ тапсыру үшін қажет, ал кітапхана қорында мұндай оқу құралы жоқ.

Сонымен, бір жағынан кітап сатып алушы кітапқа ақша төлейді, ал екінші жағынан - нені сатып алады? Түптемені? Әлде суретпен көркемделген кітап беттерін бе? Әрине, оқырманды қызықтыратын басты нәрсе - кітап мазмұны. Кітаптағы қорытылған пайда - оқырманның өз бетінше өзінің рухани, материалдық, интеллектуалдық қажеттіліктерін қанағаттандыру мүмкіндігі.

Қазіргі кезде кiтап өз бағасын азайтып, құнын жоғалтып барады. Бiрақ мұның бiрнеше түйткiлi бар:

Бiрiншiден, бағасы түскенде, кiтаптың саудадағы бағасы көтерiлдi, ал рухани бағасы, оқырманды тарту құны төмендедi.

Екiншiден, басқа тiлдегi кiтаптар өтiмдi болып, қазақ кiтабының құны түстi. Бiр кезде нарық заманының табалдырығынан аттап, капиталистiк қоғам талабына бейiмделе алмай, өзiмiз қалай қиналсақ, ендi Кiтабымыз да сол күйдi бастан кешуде. Басқа елден келген өзге тiлдегi көздiң жауын алатын түрлi-түстi кiтаптардың көлеңкесiнде қалып, сөрелерден тапжылмай тұр. Оған Кiтап кiнәлi емес, әрине. Оны шығаруды, сапалы, мазмұнды етуді, халыққа насихаттап, таратуды ұйымдастыра алмай отырған өзіміз ғана. Әрине, кітап басып шығарып жатқан баспагерлердің еңбегі еш болмасын, қазір мазмұнды, рухани азық боларлық бiршама кiтаптар жарық дүниенiң бетiн көрiп жатыр. Бiрақ жетiм баланың күйiн кешкен ол кiтаптар - көбiне тастанды, өйткенi олардың қамқор қолға - кiтапқұмар оқырманға жетуi қиын. Ірі-ірі кітап дүкендерінде импорттық кітаптарды көздің жауын алғызып, сөрелерге тізіп қойған. Түрлі-түсті безендірілген балалар әдебиетін көрдіңіз бе? Иә, тек олардың барлығы шет елден келген кітаптар. Осыдан кейін «кітап өтімді тауар емес» деп көріңіз. Онда самсаған кітап дүкендері қайдан пайда болды? Импорттық кітаптар неге өтімді?

Кітап шығаратын баспалар кітаптың сапасына жауап беретінін ұмытпаса болар еді. Себебі олардың есеп беретін адамы - шенеунік емес, қарапайым халық - оқырман.

Белгілі профессор Ш. Елеукенов айтқандай: «Газет, теле-радио бір күндік болса, кітап мың күндік». Ендеше, ақпарат айдынында өзіндік тұғыры бар бай мұрамыз кітап бүгін де, ертең де идеологиялық майданның қақ маңдайында жүруі тиіс.

 

Айнур Chandni
1 июля 2009, 16:26
2681

Загрузка...

Комментарии

Arsik
0
0
Шынымен де, қазақ тіліндегі, мысалы, Атамұра баспасының әдеби кітаптар бағасы 450 теңгеден басталады, ал енді шетел әдебиетіне келсек, тура осындай форматтағы кітаптар 2-3 есе қымбат :( себебі оларға деген сұраныс екі есе емес, он есе артық шығар. Балалар әдебиетіне байланысты, баспасы есімде жоқ, әйтеуір қазақша ертегі сымақ кітапшалар сатылымда қазір бар, бетін ашсаңыз қателер деген өріп жүр.
Жалпы, елімізде нарық өнері қалыптаспаған. Қазіргі кезде қазақ тіліндегі шығармалардың кітап сөрелерінде тапжылмай тұруы дағдыға айналды. Бұдан қазақ оқырмандарының азшылығы бірден байқалады. Мәселен, бар-жоғы 2 мың данамен жарық көрген кітаптар дүкендерде жылдап өтпей тұрады. Әрине, қазақ тілінде құнды кітаптар мүлде жоқ деуден де аулақпын. Өйткені „Қазығұрт„, „Арыс„ баспаларының кітаптары оқырман талғамынан шығады деп ойлаймын. Бірақ оларды басқа да „кітапсымақтар„ жуып кетіп жатыр.
Arsik
0
0
Мүмкін бұны қазақ әдебиетіндегі рухани/шығармашылық дағдарыс салдарының "жемісі" деп түсіну қажет, қалай болса да, жақсы деген атқа лайық қазақ тілді кітаптардың бәрі дерлік өткен ғасырда жазылған, қазіргілердің көбі кітап шығаруды атақ-даңққа жетудің оңай жолы деп санайды, ал сол кітаптың ішін ақтарсаңыз, тұшымды ештеңе жоқ.
Ол кезде көркем шығармалар сиясы кеппей жатып сыншылардан бата алып жатты. Сын көп еді, сынға төтеп берген соң ғана саудаға түсетін болған, тәрбиелік маңызы зор шығармалар қазақты рухани ашаршылықтан құтқарды, рухын түсірмеді, жігерін жаныды. Кітап таралымдары бірнеше он мыңдаған данамен есептелетін болған. Қазіргі кезде кітап басып шығару мүмкіндігі көп болғанымен, сапасы жағынан айтарлықтай жоғары дәрежеден көрінбей отыр.
"...сапасы жағынан айтарлықтай жоғары дәрежеден көрінбей отыр" оныңыз рас, бүгінгі толқын әдебиеттің жаңа сипатын әлі де іздеп жүрген секілді. "Жалын", "Қазақ әдебиеті" секілді басылымдарды қарап отырсақ, жазатындар бар, бірақ көпшіліктің көңілінен шығатындай жазушы аз (мүмкін осыған оқырманның өзі кінәлі). Оның ішінде еліктеу, модернизмге ұмтылу сияқты... бір сөзбен айтқанда, стиль қалыптаспаған. Бүгінгі қолтаңбалық сонылықты байқауға болатын жазушылардан Роза Мұқанова, Айгүл Кемелбаева, Лира Қонысты айтар едім, әттең, кітап дүкендерінде оларды көрген емеспін :(((
Модернизмге ұмтылу дегенің, жалпы қазақстандық па, әлде қазақша жазылған кітаптар ма? Қазақша кітаптар туралы естіген емеспін...
қазақ тілді жаңа толқынның кейбір жазушылары

Оставьте свой комментарий

Спасибо за открытие блога в Yvision.kz! Чтобы убедиться в отсутствии спама, все комментарии новых пользователей проходят премодерацию. Соблюдение правил нашей блог-платформы ускорит ваш переход в категорию надежных пользователей, не нуждающихся в премодерации. Обязательно прочтите наши правила по указанной ссылке: Правила

Также можно нажать Ctrl+Enter

Популярные посты

США открыла у нас лабораторию смерти. Даже Есимов не знал о её существовании

США открыла у нас лабораторию смерти. Даже Есимов не знал о её существовании

Думаю, не многие знают, что 9 сентября этого года в городе Алматы была открыта сверхсовременная биолаборатория, предназначенная для хранения опаснейших патогенов. Конечно же, с ее строительством...
Duraton
26 сент. 2016 / 18:50
  • 85071
  • 80
Что дал Казахстану переход к трехступенчатой судебной системе?

Что дал Казахстану переход к трехступенчатой судебной системе?

С 1 января 2016 года Казахстан перешел на трехступенчатую судебную систему. Данные изменения действуют уже более 8 месяцев, и в данной публикации мы попробуем разобраться, что это дало Казахстану?
RuSnake
24 сент. 2016 / 11:50
  • 13731
  • 3
О работе Судебного жюри – одного из важнейших институтов в судебной системе Казахстана

О работе Судебного жюри – одного из важнейших институтов в судебной системе Казахстана

В одном из недавних постов я рассказал о необходимости наличия Кодекса судейской этики в Республике Казахстан. Однако, как и любой правовой акт, Кодекс является лишь текстом на без его реализации...
RuSnake
26 сент. 2016 / 12:25
  • 12479
  • 0
Ninety One тобының мүшесі – Данияр Құлымшаның ата-анасымен эксклюзивті сұхбат

Ninety One тобының мүшесі – Данияр Құлымшаның ата-анасымен эксклюзивті сұхбат

Ninety One тобының мүшесі – Данияр Құлымшаның ата-анасымен эксклюзивті сұхбат. Даниярдың біз білмейтін қырлары.
lg_with_aman
26 сент. 2016 / 23:47
  • 7958
  • 8
Как в Алматы меняют одни скамейки и урны на другие

Как в Алматы меняют одни скамейки и урны на другие

В Алматы проходит так называемая установка новых скамеек и урн с изображением орнамента. На эти цели бюджетом выделено свыше 300 млн.тенге. Работы заключаются лишь в замене прежних скамеек на другие..
SKYFALL
27 сент. 2016 / 17:10
  • 4594
  • 10
Фантазия из будущего, основанная на событиях настоящего. Сказ о последнем агашке

Фантазия из будущего, основанная на событиях настоящего. Сказ о последнем агашке

Времена меняются, понимаешь? Уже поменялись… Нахрапом, наездом дел уже не решить. Брякнешь что-то не то или попробуешь прижать – все будет в новостях. Люди пошли нетерпимые.
Aks_Ras
25 сент. 2016 / 16:16
  • 4810
  • 38
Зарегистрировалась на сайте знакомств. И сразу же получила письма от турков...

Зарегистрировалась на сайте знакомств. И сразу же получила письма от турков...

Мне 26 лет и я никогда до этого времени не пользовалась сайтами для знакомств. Во-первых, мне всегда казалось, что это для лузеров. Во вторых, я не верила, что на сайте можно реально найти...
Kapuletti
26 сент. 2016 / 18:51
  • 4504
  • 95
Почему все больше девушек стало избегать замужества. Женский взгляд

Почему все больше девушек стало избегать замужества. Женский взгляд

"Если мои усилия будут восприниматься как нечто должное, я начну чувствовать себя несчастной" Девушки не слепые. Мы видим, что происходит с подругами, сестрами, одноклассницами после замужества.
Khanskaya_Doch
27 сент. 2016 / 15:39
  • 3545
  • 60
Шымкентцы отметили День города. Наконец понял, для чего на концертах пускают дым

Шымкентцы отметили День города. Наконец понял, для чего на концертах пускают дым

Понравилось то, что пользуясь случаем, «прорекламировали» «ShymkentBike». Если быть точнее, то велосипедисты покатались перед сценой во время выступления танцоров.
shymkent13
26 сент. 2016 / 17:24
  • 3338
  • 0